Deze pagina afdrukken Deze pagina afdrukken

Wat is de fiscale oudedagsreserve (for)?

1-7-2014

De fiscale oudedagsreserve ( kortweg: for ) is een bepaald bedrag dat u “opzij mag zetten” om te sparen voor uw oudedagsvoorziening. Over dat bedrag hoeft u voorlopig geen belasting te betalen: u krijgt daarvoor uitstel van het betalen van belasting. Maar: met de fiscale oudedagsreserve alleen heeft u nog geen oudedagsvoorziening.
Met de fiscale oudedagsreserve wil de overheid u als ondernemer in staat stellen een oudedagsvoorziening op te bouwen. De fiscale oudedagsreserve is in feite een vorm van belastinguitstel. Jaarlijks mag u onder voorwaarden ten laste van de winst een bedrag doteren.

Op het moment dat u stopt met het bedrijf betaalt u belasting over de opgebouwde reserve. Vanaf 1 januari 2001 is deze vrijval belast tegen het progressieve tarief. Het blijft mogelijk om ter hoogte van de fiscale oudedagsreserve een fiscaal aftrekbare lijfrentepolis af te sluiten. Daarmee kunt u belastingheffing uitstellen tot het moment waarop de lijfrente gaat uitkeren.

Is de fiscale oudedagsreserve voordelig?
Elk jaar dat u een bedrag aan de oudedagsreserve toevoegt, krijgt u over dat bedrag uitstel van belastingbetaling. Dat betekent dat u over dat jaar minder inkomstenbelasting hoeft te betalen. U heeft dus nog de beschikking over bedragen die u anders direct aan belasting zou hebben moeten betalen. Toch is het niet altijd verstandig de oudedagsreserve tot het maximaal mogelijke op te voeren. Want de oudedagsreserve is eigenlijk uitstel van belasting. Dus misschien moet u ooit afrekenen op een moment dat het u slecht uitkomt.

Hoe wordt uw fiscale oudedagsreserve opgebouwd?
U bouwt uw oudedagsreserve op door jaarlijks een bedrag aan uw oudedagsreserve te laten toevoegen. Dit moet u wel op uw aangifte inkomstenbelasting aangeven. U bent niet verplicht een for op te bouwen. Bovendien moet u voldoen aan het urencriterium. Er is een maximumbedrag voor de toevoeging. Deze toevoeging aan de reserve vermindert uw belastbare winst uit onderneming. Als u in een bepaald jaar verlies maakt, kunt u geen bedrag aan uw oudedagsreserve toevoegen.
De oudedagsreserve wordt altijd voor u persoonlijk opgebouwd. Dat betekent dat u en uw partner ieder afzonderlijk een oudedagsreserve kunnen opbouwen. U moet dan wel beiden door de Belastingdienst als ondernemer worden beschouwd en aan het urencriterium voldoen. De stand van de opgebouwde oudedagsreserve moet worden vermeld op de balans van uw jaarstukken van uw onderneming. Bent u ondernemer van meerdere ondernemingen dan kunt u de opgebouwde oudedagsreserve verdelen over de balansen van al uw ondernemingen. De stand van een oudedagsreserve op een balans van een onderneming mag niet hoger zijn dan het bedrag van het ondernemingsvermogen dat op de balans staat.

Hoe groot is de toevoeging?
Voor 2014 is de toevoeging aan de oudedagsreserve 10,9% van de winst die u als ondernemer in Nederland heeft behaald. De maximale toevoeging voor 2014 bedraagt € 9.542,=. Door de toevoeging mag de oudedagsreserve niet uitkomen boven het ondernemingsvermogen. De fiscale oudedagsreserve moet verplicht op de fiscale balans worden gezet.
Voorbeeld
Stel de winst is  € 80.000,=
Voor 2014 mag men aan de FOR 10,9% van € 80.000,= ofwel € 8.720,– doteren.
Ondernemingsvermogen per 31/12/2014 is € 20.000,=
Stand van de FOR per 01/01/2014 is           € 13.000,=
Het ondernemingsvermogen aan het einde van het kalenderjaar bedraagt € 20.000,-. De FOR aan het begin van het kalenderjaar ad € 13.000,- vermeerderd met € 8.720,= overtreft het ondernemingsvermogen aan het einde van het kalenderjaar met € 1.720.  Er mag in dit geval maar € 7.000,- aan de FOR worden toegevoegd in plaats van € 8.720,= die op grond van de winst zou mogen worden gedoteerd.

Hoe neemt de reserve af of verdwijnt de reserve?
Als uw oudedagsreserve afneemt, betekent dat in principe dat uw winst met het afnamebedrag van de for toeneemt; een hogere winst dus.
In de volgende situaties neemt de oudedagsreserve af:

  • U koopt een lijfrente voor een inkomensvoorziening en u verzoekt de Belastingdienst de oudedagsreserve met dat bedrag te laten afnemen.
  • Het bedrag van de oudedagsreserve is meer dan het ondernemingsvermogen doordat:
    – u de onderneming geheel of gedeeltelijk staakt;
    – u op 1 januari van het kalenderjaar 65 jaar of ouder bent;
    – u dit kalenderjaar en in het vorige kalenderjaar niet voldoet aan het urencriterium.

Fiscale oudedagsreserve op de balans
Zoals hiervoor aangegeven moet de fiscale oudedagsreserve verplicht op de fiscale balans worden gezet en vormt niet alleen maar een aftrekpost op het aangiftebiljet.
Omdat de dotatie aan de FOR afhankelijk is van winst uit onderneming, is voor de duidelijkheid bepaald dat voor de berekening van de FOR-dotatie de FOR zelf niet moet worden meegeteld. Dit heeft als doel dat u zich bewust bent van de hoogte van de reserve en het feit dat daarop een fiscale claim rust.
Momenteel vermindert u de jaarlijkse toevoeging aan de FOR op de totale inkomsten op uw aangifte. Straks beïnvloedt de FOR rechtstreeks de winst uit uw onderneming. Heeft u verschillende ondernemingen, dan verdeelt u de oudedagsreserve over die ondernemingen. De verdeling mag u zelf bepalen. Nieuw is de mogelijkheid van een inhaaldotatie. Hiervan kunt u gebruikmaken als de oudedagsreserve in een jaar verplicht afneemt. Groeit het ondernemingsvermogen in een van de twee volgende kalenderjaren, dan kunt u de inhaaldotatie gebruiken.

Hoeveel tijd steekt u in de onderneming?
Als u gebruik wilt maken van bepaalde ondernemers- of ondernemingsfaciliteiten moet u voldoen aan het zogenoemde urencriterium. Het urencriterium kent twee belangrijke voorwaarden:

  • U moet minimaal 1225 uur per jaar besteden aan het feitelijk drijven van uw onderneming;
  • U besteedt meer dan 50% van de tijd die u werkt aan uw onderneming.

Deze tweede voorwaarde geldt niet als u in één of meer van de vijf voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer was.  Als u als ondernemer deel uitmaakt van een samenwerkingsverband (maatschap of vennootschap onder firma) met huisgenoten of familieleden, kunnen bepaalde uren niet meegeteld worden voor het urencriterium. Dat geldt voor uren die worden besteed aan ondersteunende werkzaamheden en werkzaamheden die ongebruikelijk zijn voor het aangaan van een samenwerkingsverband.

Uw fiscale oudedagsreserve bij overlijden.
Bij uw overlijden wordt uw fiscale oudedagsreserve opgeheven. Daarover moet dan fiscaal worden afgerekend. Maar als uw partner uw onderneming voortzet en de fiscale oudedagsreserve overneemt, hoeft dat niet. Uw partner moet daarvoor een verzoek indienen bij de aangifte.
Tip!
U kunt de fiscale oudedagsreserve laten afnemen met het bedrag dat u aan betaalde lijfrentepremies aftrekt. Het bedrag van de afneming wordt dan bij uw winst geteld. Maar daartegenover staat een even grote premieaftrek op uw inkomen uit werk en woning. Per saldo betaalt u dus geen hoger belastingbedrag.